Wat maakt een dilemmagesprek waardevol? De vragen die je (niet) stelt.

Eerder schreef ik over het verschil tussen coaching en een dilemmagesprek. Hier een vervolg; want de vraag die ik daarna het vaakst krijg is: hoe werkt dat dan, zo'n gesprek?
Het antwoord zit grotendeels in de vragen die je stelt. Of juist niet stelt.

Ik stel vragen die het dilemma scherper maken, niet makkelijker. Ik help benoemen wat er op het spel staat. Ik breng in kaart waar de spanning zit — en of die spanning misschien functioneel is. Een teken van iets dat de organisatie nog niet heeft uitgedacht.
En dat begint bij het soort vragen dat je kiest.

Niet-helpende vragen houden je vast in het moment of zoeken bevestiging:
"Wat ging er mis?" Achteraf verklaren voelt leerzaam, maar verandert weinig.
"Snap je het?" Mensen denken dat ze het begrijpen, tot ze het moeten uitleggen.
"Zo is het nu eenmaal, toch?" Deze vraag maakt de aanname onzichtbaar in plaats van zichtbaar.

Helpende vragen maken het dilemma groter. Scherper - en daardoor hanteerbaar:
"Wie heeft ooit bepaald dat dit niet anders kan?"
"Wat verliezen we als we dit niet doen?"
"Wat is het sterkste argument tégen jouw eigen voorkeur?"
"Welke keuze wordt later het moeilijkst terug te draaien?"
"Hoe zeker ben je hiervan? Baseer je dat op data, ervaring of gevoel?"

Soms leidt dat tot een beslissing. Soms leidt het tot een gesprek dat je daarna zelf voert met een collega, een medebestuurder, een toezichthouder. En soms leidt het tot het besef dat het dilemma niet jouw dilemma alleen is, maar dat van de organisatie als geheel.
Dat is wat mij in dilemmagesprekken boeit: de scherpe, soms ongemakkelijke doordenking van wat er buiten speelt en wat dat vraagt van wie jij bent, hier en nu, in deze rol.

Coaching en dilemmagesprekken sluiten elkaar niet uit. Als je niet weet welke je nodig hebt: dat is soms ook een goed begin. Neem gerust contact op!